Rico vẫn nhớ thời gian đầu khi ông phải vật lộn với việc bỏ thuốc lá, nhưng ông cảm thấy tự hào khi đã kiểm soát được sức khỏe của mình và bỏ hút thuốc. “Tôi cai thuốc vì không muốn mình chỉ còn là một kỷ niệm sót lại trong lòng vợ con của tôi,” ông nói. Rico thích chia sẻ câu chuyện của mình với người khác và tin rằng không bao giờ là quá muộn để bỏ thuốc lá và có được một lối sống lành mạnh.
Tiểu sử của Rico F:
Rico, 48 tuổi, bắt đầu hút thuốc khi mới 14 tuổi. Khi còn là học sinh trung học, ông đã được tiếp cận với thuốc lá bởi bố ông là một người hay hút thuốc. Rico chia sẻ: “Bố tôi hay bảo tôi mồi thuốc cho ông, và thay vì đưa điếu thuốc cho ông sau khi mồi, tôi cũng hút trước vài hơi. Bố tôi thì cứ cười và điều này lại khuyến khích tôi,” Cứ như thế, dần dà ông đã nghiện thuốc khi nào không hay.
Rico tiếp tục hút thuốc khi bước vào tuổi trưởng thành bởi phần lớn bạn bè của ông cũng hút thuốc và thuốc lá có bán ở mọi nơi. Thế rồi cuộc đời của ông gặp một bi kịch. “Bố tôi qua đời vì bệnh ung thư gan, nhưng điều đó chưa cảnh tỉnh tôi, thế nên tôi vẫn tiếp tục hút thuốc. Bác sĩ bảo tôi phải bỏ thuốc lá nhưng đều bị tôi bỏ ngoài tai. Tôi đã nghiện thuốc mất rồi”.
Khi 45 tuổi, Rico bắt đầu cảm thấy yếu đi. Mặc dù cảm thấy không khỏe, ông vẫn tiếp tục hút thuốc. Kết quả sinh thiết (xét nghiệm dưới kính hiển vi trên tế bào lấy từ cơ thể người) cho thấy Rico đã bị ung thư. Ông và gia đình cảm thấy mọi thứ hụt hẫng.
Bên cạnh việc hồi phục về thể chất, sự hồi phục về tinh thần của Rico cũng là một quá trình lâu dài và đầy thử thách. “Đó là một quãng thời gian rất khó khăn. Tôi bị trầm cảm do thất nghiệp và cần một thời gian dài để hồi phục. Tôi quá yếu để làm việc, chúng tôi bị mất nhà do tôi không thể trả tiền nhà. Chúng tôi đã mất mọi thứ mình sở hữu,” ông nói. Rico biết là mình cần thêm sự hỗ trợ, vì thế, sau khi làm phẫu thuật, ông đã chuyển đến California để ở gần em gái của mình.
Khi đến đó, vợ của Rico tìm được công việc làm y tá, thế nên Rico hầu như luôn ở một mình . Ông cho biết: “Tôi đã học rất nhiều và kiếm việc trên mạng. Khi tôi đang bị trầm cảm sau cuộc phẫu thuật, vợ tôi đã vực tôi dậy bằng những suy nghĩ tích cực về kỹ năng khởi nghiệp và quản lý kinh doanh của tôi,”.
Để chống lại chứng trầm cảm, Rico đã tập trung vào việc phát triển cá nhân và kỹ năng lãnh đạo. Cuối cùng, ông đã thành lập hai công ty. “Hiện tại, tôi làm giám đốc của một công ty làm dịch vụ chăm sóc tại nhà và quản lý hoạt động tại một trường dạy nghề với tư cách là giám đốc điều hành,” ông nói.
Trong tất cả những thành tựu của Rico, một trong những điều mà ông tự hào nhất là sự cam kết bỏ thuốc và sẽ không hút thuốc trở lại. “Khi tôi phát hiện mình bị ung thư, tôi đã bỏ hút thuốc. Tôi chỉ muốn khỏe mạnh—và có thể nhìn các con của mình lớn lên,” ông nói.
Rico là một người sống sót sau khi vượt qua bệnh ung thư, ông cảm thấy say mê với việc chia sẻ câu chuyện của mình và nói với người khác về những hậu quả của việc hút thuốc đối với sức khỏe. Trong năm 2013, ông đã bắt đầu làm việc cho một tổ chức phi lợi nhuận ở Oakland, California, đồng thời trở thành tình nguyện viên cho chương trình giúp người khác bỏ thuốc lá. Ông tâm tình: “Là một người từng hút thuốc, tôi biết việc bỏ thuốc lá khó khăn như thế nào. Nghiện ngập là một thử thách rất khó vượt qua, nhưng chúng ta có thể làm được,”. Rico cũng nói rằng kể từ lúc ông bỏ thuốc lá, thời gian bên vợ và các con của ông trở nên đáng quý hơn nữa. “Giờ thì sau khi đã bỏ thuốc, tôi có thể đóng góp phần nào vào cuộc sống của các con khi chúng đang trưởng thành”.
Vì không muốn sức khỏe của các cháu bị ảnh hưởng bởi khói thuốc lá, ông Nguyễn Văn Ngư (Bắc Ninh) quyết tâm cai thuốc.
Từ ngày Phạm Văn Ngư, 60 tuổi bỏ hẳn thuốc lá, người dân thôn Đồng Xoài, xã Đại Đồng, huyện Thuận Thành, Bắc Ninh dành nhiều lời khen cho ông. "Nhiều người bảo tôi phong độ, trẻ hơn so với tuổi thật, da dẻ hồng hào nữa. Các bà vợ trong xóm lấy tôi làm tấm gương cho chồng mình", ông Ngư nói.
Thói quen, nề nếp sinh hoạt của ông cũng thay đổi. Trước đây, buổi sáng sau khi vệ sinh cá nhân, ông Ngư ngồi nhâm nhi điếu thuốc. Hiện, người đàn ông 60 tuổi thay bằng hoạt động chạy bộ, sau ăn sáng sẽ thay đồng phục đến làm việc tại nhà máy gần nhà.
Ông Phạm văn Ngư cùng các cháu.
17 tuổi, ông Ngư biết đến thuốc lá cuộn mua ở Lạng Sơn. Ngày đó, chàng trai trẻ hút thuốc như nhóm đàn ông trong xóm, bản thân coi đó là thú vui và không nghĩ về tác hại với cơ thể khi sức khỏe đang độ "bẻ gãy sừng trâu". Theo thời gian, ông dần cảm thấy thuốc lá là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mình.
Sau này, khi thuốc lá có dạng đóng gói, ông ước chừng hút khoảng hơn một bao mỗi ngày. Theo năm tháng, tần suất ông hút tăng lên, khoảng 2 bao một ngày. Ước tính, mỗi tháng ông Ngư chi 600.000 đồng cho việc mua thuốc lá, số tiền không nhỏ với những người "bán mặt cho đất, bán lưng cho trời".
Ông từng bỏ thuốc lá nhiều lần nhưng tái nghiện vì tiếp xúc với khói thuốc từ xung quanh, căng thằng, rảnh rỗi lại lôi ra sử dụng.
Việc nghiện thuốc lá gây nhiều trở ngại trong cuộc sống của ông. Có lúc đang đi làm, thậm chí trong bữa ăn, khi thèm thuốc lá, ông Ngư lại dừng mọi việc lại. Về sức khỏe, nhiều lần đi khám, bác sĩ cảnh báo, tình trạng cuống phổi ông đậm hơn, tiềm ẩn nguy cơ bệnh lý ở bộ phận này.
Tuy nhiên, lý do lớn thôi thúc ông cai thuốc là các cháu bên nội, ngoại. Nhiều lần, khi thấy ông Ngư hút, lũ trẻ nhăn mặt chạy đi kèm theo lời khuyên "ông bỏ thuốc lá đi, cô giáo con bảo hại sức khỏe lắm, ảnh hưởng đến những người xung quanh nữa", ông nhớ lại.
Bản thân biết thuốc lá có hại, nghĩ đến việc bỏ nhưng quyết tâm chưa cao, dường như, người lớn trong gia đình đã chấp nhận thói quen xấu của ông dù không yêu thích gì.
"Tôi thực sự quyết tâm dứt hẳn thứ độc hại này khi thấy mấy đứa cháu ho, tôi nghĩ khói thuốc ảnh hưởng đến sức khỏe bọn trẻ. Nhiều khi mấy ông cháu chơi cùng nhau, khi lôi thuốc ra hút, để ý thấy chúng nhăn mặt chạy đi. Tương lai của bọn trẻ là điều khiến bản thân lưu tâm, tôi không muốn thói quen của mình ảnh hưởng đến chúng", ông Ngư cho biết.
Nghiêm túc với quyết định của mình, ông chủ động đọc thông tin, tham khảo lời khuyên của nhiều tấm gương cai thuốc lá thành công, đồng thời liên hệ tổng đài tư vấn cai nghiện thuốc lá miễn phí 18006606 của Bệnh viện Bạch Mai để nhận hỗ trợ.
Trò chuyện, nắm tình hình, nguyện vọng của ông, các tư vấn viên hỗ trợ nhiệt tình. Mỗi khi thèm thuốc, thấy nhạt mồm, ông Ngư sẽ cắn một miếng quế cho tê lưỡi, sau đó nhai một viên kẹo cao su để quên cảm giác khó chịu.
Lặp lại những mẹo nhỏ cùng với ý chí quyết tâm, đến nay tròn 3 năm ông Ngư không sử dụng thuốc lá. Hiện, ông ăn uống điều độ, tập thể dục điều độ nên sức khỏe tốt, tinh thần vui vẻ.
Ông Ngư tâm sự, với người nghiện thuốc lá lâu năm việc bỏ thuốc không hề đơn giản nhưng nếu quyết tâm thì chắc chắn sẽ thành công. Ngoài ra, người cai thuốc lá cũng cần kiên trì, nghị lực, bản lĩnh, không nên thử hút thuốc lá lại.
Theo thống kê của WHO, trên thế giới, 90% bệnh nhân bị bệnh phổi có liên quan đến thuốc lá. Đây cũnglà nguyên nhân khiến 73% số ca tử vong (chủ yếu ở các nước có thu nhập trung bình, thấp). Nếu không có các biện pháp ngăn chặn kịp thời thì trong thế kỷ 21, tổng số ca tử vong do các căn bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá sẽ tới một tỷ người.
Tại Việt Nam, theo thống kê của các bệnh viện, 96,8% các ca bệnh nhân bị bệnh phổi do thuốc lá gây ra. Người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư phổi cao gấp 22 lần so vói người bình thường, cứ 5 người hút thuốc thì có một người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, khó chữa trị.
